Dilek yarım adası milli parkı

Dilek yarımadası Büyük Menderes Deltası milli parkı; Ege bölgesi’nde, Aydın il sınırları içinde yer alır. 1966 yılında Dilek yarımdası, 1994 yılında ise Büyük Menderes Deltası milli park olarak koruma altına alınmıştır. Büyük Menderes Deltası Dilek Yarımadası milli parkı hakkında bilgi için yazımızı inceleyebilirsiniz.

Milli parkın yüz ölçümü; yarımada 10.985, delta ise 16.613 hektar olmak üzere toplam 27.598 hektarlık alanı kapsar. Delta’nın yüz ölçümü bazı kaynaklarda 16.690 hektar olarak gösterilir. Bu hesaplama ile Dilek Yarımadası Menderes Deltası milli parkı 27.675 hektar olarak gösterilir. Dilek dağının Ege denizine uzandığı son nokta Dilek yarımadasıdır. Yaklaşık 20km uzunluğa ve ortalama 6km genişliğe sahiptir.

Yarımada kısmı Türkiye’nin maki florasının en iyi örneklerine sahiptir. Kuzey batı kısımlarında ise Karadeniz florasına ait türleri de barındırır. Delta kısmı ise Ege Bölgesi’nde göçmen kuşların en önemli yaşam alanları arasındadır. Delta aynı zamanda deniz balıkları tarafından yumurta bırakma sahası olarak kullanılır. Yarımada, yaz sezonunda yöre halkı tarafından deniz turizmi için kullanılan bir merkez konumundadır.

Milli parkın Yunanistan’a ait Sisam adası karşısında ki bölümü olan Dilek Yarımadası, Samsun Dağları’nın Ege Denizi’ne doğru uzanan son konumudur. Jeolojik yapısı; Mezozoik kalkerler ve mermerler ile Neojen tortul kütleler ve Paleozoik şistlerden meydana gelmiştir. Yarımadanın morfolojik yapısı içinde bulunan birçok tepe, vadi, kanyon ve koy vardır. Yarımada ortalama 650 m yüksekliktedir. En yüksek yeri ise Milli Parkın adını aldığı Dilek Tepe kısmıdır. Buranın eski adı Mykale olup 1237 metre yüksekliğe sahiptir. Yarımada killi, yatık, kumlu ve yüksek kıyı şekillerini içeren plaj alanlarıyla da ilgi çekici kıyı özellikleri sahibidir.

Milattan önce dokuzuncu yüzyılda İyon kentinin kutsal toplanma merkezi olan Panionion, tarihi antik Thebai kenti, Ayayorgi Manastırı, eski adı Domatia olan tarihi Doğanbey Köyü ile Karine, Hagios Antonios Manastırı ve Zeus Mağarası Milli Park sınırları içinde kalmaktadır.

Yarımadanın güney kısmı ile bitişik olan Büyük Menderes Deltası için en önemli su kaynağı olan Büyük Menderes nehri 584 km uzunluğa sahiptir. Delta; tuzcul bataklıklar ve çamur düzlüklerini kapsayan taşkın sahası ile bir kaç lagünü sayesinde önemli bir sulak alan olma özelliği taşır. Bu alanda zengin biyolojik çeşitlilik hakimdir. Nesli tükenmek üzere olan canlılar ve endemik türleri barındırması sebebiyle de uluslararası öneme sahiptir.

Milli Park; Ramsar adı ile bilinen Uluslararası Sulakalanlar Sözleşmesi, Avrupa´nın Yaban Hayatı ve Yaşam Ortamlarının Korunmasına Yönelik Bern Sözleşmesi, Rio Biyolojik Çeşitlilik Anlaşması ve Barselona Akdeniz’in Kirliliğe Karşı Korunması Sözleşmesi kapsamında korunan alan kapsamındadır. Dilek Yarımadası – Büyük Menderes Deltası Milli Parkı; kuşlar için önemli bir yaşam alanı, endemik türler barındırması sebebiyle önemli bitki alanı ve koruma altındaki memeli hayvanlara yaşam alanı olması nedeniyle aynı zamanda önemli doğa alanı olma özelliğine sahiptir.

Dilek Yarımadası ve Büyük Menderes Deltası içinde barınan çeşitli ve farklı fiziksel özellikler sebebiyle bitki örtüsü de kısa mesafeler arasında farklılık ve çeşitliliğe sahiptir. Milli Park içerisinde 804 farklı bitki türü saptanmıştır. Bu bitkiler içinde altı tanesi dünyada sadece bu bölgede bulunur. Ayrıca dünya üzerinde yalnızca Türkiye’de bulunan 18 bitki türü de bu alanda bulunur. Akdeniz maki bitki örtüsü özelliklerine sahip olan hemen hemen bütün bitki türleri, en canlı ve sağlıklı örnekleri ile yarımadada bulunur.

Dilek Yarımadası, genelde çoğunlukla Kuzey ve Batı Anadolu kesimlerinde yaygın olan Anadolu Kestanesi’nin en güneyde bulunduğu yerdir. Türkiye’de sadece birkaç yerde bulunan Kartopu, Finike Ardıcı, Melez Pırnal Meşesi ve Dallı Servi ağaçlarının küçük orman toplulukları meydana getirip yetiştiği de tek yer olma özelliğine sahiptir. Kısaca; Dilek yarımadası Menderes Deltası Milli Parkı, Akdeniz’den Karadeniz’e dek, Anadolu’da mevcut olan bitki türlerinin doğal olarak bir arada bulunduğu nadir doğa müzesi niteliği taşır. Bu benzersiz biyolojik çeşitlilik ve farklılığı sebebiyle Dilek Yarımadası, Avrupa Konseyi tarafından “Flora Biyogenetik Rezerv Alanı” olarak uluslar arası düzeyde koruma alanı kabul edilmiştir. Bu uluslar arası koruma alanı kapsamı sadece; bitki örtüsü bakımından soyu tükenmekte olan yada genetik çeşitliliği önemli oranda azalmakta olan bir canlı türü ya da topluluklarını kapsar.

Menderes Deltası Dilek yarımadası Milli Park sınırları içinde bulunan bitki türleri arasında ayrıca; Ahlat, Akçaağaç, Alıç, Böğürtlen, Çınar, Defne, Dişbudak, Eğrelti otları, Erguvan, Funda, Hanımeli, Ihlamur, İncir, Karaağaç, Karaçam, Kara Selvi, Katırtırnağı, Kavak, Keçiboynuzu, Kokarçalı, Menengiç, Meşe türleri, Sandal Ağacı, Sumak, Yasemin, Zakkum, Zeytin ağaçları sayılabilir.

Dilek Yarımadası 28 tür memeli, 42 tür sürüngen ve çok sayıda deniz canlısı için ev sahipliği yapar. Ayrıca yarımada, nesli tükenme tehlike altındaki Anadolu Parsı’nın batıda yaşadığı son bölgedir. Bunların dışında; Akdeniz foku, çakal, çulluk, deniz kartalı, doğan, Hazar sumrusu, kaplumbağa, karatavuk, kaya güvercini, kaya kartalı, keklik, kerkenez, kertenkele, kirpi, kurt, martı, oklu tilki, porsuk, sansar, sırtlan, şahin, su samuru, tahtalı güvercin, tavşan, tilki, vaşak, yaban domuzu, yabani at, yaban ineği, yaban kedisi, yeşilbaş ördek ile doğaya terk edilmiş ve yabani hale gelmiş sığırlar ile atlar yarımadada yaşayan hayvanlar arasındadır.

Dilek Yarımadası Menderes Deltası milli parkı; T.C. Orman ve Su İşleri Bakanlığı 4. Bölge Müdürlüğü koruma ve denetimindedir.  4. bölge müdürlüğünün yayınladığı milliparklar.gov.tr/mp/dilekyarimadasi sayfasından Dilek Yarımadası Menderes Deltası milli parkı hakkında ek bilgileri de inceleyebilirsiniz.

Bu Yazıya Emoji ile Tepki Ver

0
0
0
0
0
0
0
0
0

Bunlar da Dikkatinizi Çekebilir!

Makale Hakkında Yorum Yapın!

Bir Cevap Yazın

Makale Hakkında Yapılan Yorumlar

Bu yazıya henüz yorum yapılmamış.